Sırt (Torakal) Fıtığı ve Kanal Darlığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Sırt (Torakal) Fıtığı ve Kanal Darlığı Hastalığı
-
Bağlantılar
İlacınızı doğru seçin
Hastalığınıza uygun ilaç önerilerini doktorunuza danışın. Doktorbul rehberinde binlerce uzman.
Doktor bul →Sırt (Torakal) Fıtığı ve Kanal Darlığı HASTALIĞINA BAKAN DOKTORLARIMIZ
Prof. Dr. Mehmet Erkan Üstün
- Şehir: Ankara
- Uzmanlık Alanları: Beyin ve Sinir Cerrahisi
- Randevu Al
Doç. Dr. Cahit Kural
- Şehir: Ankara
- Uzmanlık Alanları: Beyin ve Sinir Cerrahisi
- Randevu Al
Uzm. Dr. Erdal Reşit Yılmaz
- Şehir: Ankara
- Uzmanlık Alanları: Beyin ve Sinir Cerrahisi
- Randevu Al
Op. Dr. Mehmet Serdar Alp
- Şehir: Ankara
- Uzmanlık Alanları: Beyin ve Sinir Cerrahisi
- Randevu Al
Prof. Dr. Duran Berker Cemil
- Şehir: Ankara
- Uzmanlık Alanları: Beyin ve Sinir Cerrahisi
- Randevu Al
Doç. Dr. Gökmen Kahiloğulları
- Şehir: Ankara
- Uzmanlık Alanları: Beyin ve Sinir Cerrahisi
- Randevu Al
Op. Dr. Erkin Gonca
- Şehir: Ankara
- Uzmanlık Alanları: Beyin ve Sinir Cerrahisi
- Randevu Al
Op. Dr. Bülent Çelik
- Şehir: Ankara
- Uzmanlık Alanları: Beyin ve Sinir Cerrahisi
- Randevu Al
Doç. Dr. Gökhan Akpınar
- Şehir: Ankara
- Uzmanlık Alanları: Beyin ve Sinir Cerrahisi
- Randevu Al
Prof. Dr. Mustafa Hakan Kayalı
- Şehir: Ankara
- Uzmanlık Alanları: Beyin ve Sinir Cerrahisi
- Randevu Al
Sırt (Torakal) Fıtığı ve Kanal Darlığı
Sırt (Torakal) Fıtığı ve Kanal Darlığı, Sırt (Torakal) Fıtığı ve Kanal Darlığı Nedir?Torakal bölge, omurganın göğüs kafesine karşılık gelen ve 12 omurdan oluşan orta kısmıdır. Sırt fıtığı, bu bölgedeki omurlar arasındaki disklerin dış tabakasının yırtılması ve iç kısmın (nükleus pulpozus) dışarı çıkması durumudur.
Sırt (Torakal) Fıtığı ve Kanal Darlığı Nedir?
Torakal bölge, omurganın göğüs kafesine karşılık gelen ve 12 omurdan oluşan orta kısmıdır. Sırt fıtığı, bu bölgedeki omurlar arasındaki disklerin dış tabakasının yırtılması ve iç kısmın (nükleus pulpozus) dışarı çıkması durumudur. Torakal kanal darlığı (stenoz) ise omurilik kanalının kemik, bağ dokusu veya disk problemleri nedeniyle daralması ve omurilik ile sinir köklerine baskı yapmasıdır.
Torakal fıtık, tüm omurga fıtıklarının yaklaşık %1-2'sini oluşturur ve boyun ile bel fıtıklarına göre çok daha nadirdir. Bunun nedeni, göğüs bölgesinin kaburgalar tarafından desteklenmesi ve bu bölgedeki hareketliliğin daha az olmasıdır. Ancak nadir olmasına rağmen, omurilik bu bölgede dar bir kanaldan geçtiği için belirtiler ciddi olabilir.
Belirtileri
- Sırt ağrısı: Genellikle kürek kemikleri arasında lokalize, sabit veya hareketle artan ağrı
- Göğüs çevresinde kuşak tarzı ağrı: Tek veya iki taraflı, göğüs ön duvarına doğru yayılan yanma veya sızı tarzında ağrı
- Bacaklarda güçsüzlük: Yürürken dengesizlik, bacakları sürüyerek yürüme, merdiven inip çıkmada zorluk
- Uyuşma ve karıncalanma: Bacaklarda, ayaklarda veya gövde alt kısmında his kaybı
- Mesane ve bağırsak kontrol sorunları: İdrar yapmada zorluk, inkontinans veya kabızlık (ileri vakalarda)
- Spastisite: Bacak kaslarında sertlik ve istemsiz kasılmalar
- Koordinasyon bozukluğu: Yürüme ve denge problemleri
- Göğüs veya karın bölgesinde sıkışma hissi: Özellikle derin nefes alırken
Belirtilerin şiddeti, fıtığın boyutu, lokalizasyonu ve omurilik üzerindeki baskının derecesine bağlı olarak değişir. Bazı torakal fıtıklar hiçbir belirti vermezken, bazıları ciddi nörolojik bulgulara yol açabilir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Yaşlanma ve dejenerasyon: Yaşla birlikte diskler su içeriğini kaybeder, esneklikleri azalır ve yırtılmaya daha yatkın hale gelirler. 40 yaş üzeri kişilerde risk artar.
Travma: Yüksekten düşme, trafik kazaları veya sırt bölgesine direkt darbeler disk hasarına neden olabilir.
Kötü postür: Uzun süre yanlış oturma veya durma pozisyonları omurga üzerinde anormal basınç oluşturur.
Ağır kaldırma: Yanlış teknikle ağır yük kaldırma, özellikle dönerek yapılan hareketler disk yaralanmalarına yol açabilir.
Genetik faktörler: Ailede omurga problemleri olan kişilerde risk daha yüksektir.
Sigara kullanımı: Disklere kan akışını azaltarak dejenerasyonu hızlandırır.
Obezite: Aşırı kilo, omurga üzerinde ekstra yük oluşturur.
Mesleki faktörler: Tekrarlayan hareketler, titreşim veya uzun süre oturma gerektiren işler risk faktörüdür.
Kalsifikasyon: Torakal disklerde kalsiyum birikmesi, fıtık gelişimini kolaylaştırabilir.
Tanı Yöntemleri
Torakal fıtık ve kanal darlığının tanısı, detaylı bir değerlendirme gerektirir:
Fizik muayene: Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanı, nörolojik muayene ile kas gücünü, refleksleri, duyusal fonksiyonları ve yürüyüşü değerlendirir. Torakal bölgede hassasiyet ve hareket kısıtlılığı kontrol edilir.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): Yumuşak dokuları en iyi gösteren yöntemdir. Disklerin, omurilik ve sinir köklerinin detaylı görüntülenmesini sağlar. Torakal fıtık tanısında altın standarttır.
Bilgisayarlı Tomografi (BT): Kemik yapıları ve kalsifiye disk fragmanlarını göstermede üstündür. BT miyelografi ile omurilik ve sinir köklerinin değerlendirilmesi daha detaylı yapılabilir.
Direkt Grafi (Röntgen): Omurga dizilimini, kemik yapısını ve dejeneratif değişiklikleri gösterir ancak disk ve sinir dokularını göstermez.
Elektromiyografi (EMG) ve Sinir İletim Çalışmaları: Sinir hasarının derecesini ve lokalizasyonunu belirlemede yardımcıdır.
Kesin tanı ve tedavi planı için mutlaka bir Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanına başvurulmalıdır. Torakal fıtık nadir olduğu için deneyimli bir uzman tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
Tedavi Seçenekleri
Konservatif (Ameliyatsız) Tedavi:
Hafif ve orta şiddetteki vakalarda öncelikle ameliyatsız yöntemler denenir:
- İstirahat ve aktivite modifikasyonu: Ağrıyı artıran aktivitelerden kaçınma
- Ağrı kesici ve antiinflamatuar ilaçlar: Ağrı ve iltihabı azaltmak için
- Kas gevşeticiler: Spazmları azaltmak için
- Fizik tedavi: Postür düzeltme, güçlendirme ve esneklik egzersizleri
- Epidural steroid enjeksiyonları: Seçilmiş vakalarda iltihabı azaltmak için
Cerrahi Tedavi:
Aşağıdaki durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir:
- Konservatif tedaviye yanıt alınamaması
- İlerleyici nörolojik bulgular (güçsüzlük, uyuşma artışı)
- Mesane-bağırsak kontrol kaybı
- Ciddi omurilik basısı
- Günlük yaşam aktivitelerinde ciddi kısıtlanma
Cerrahi seçenekler:
Torakotomi veya kostotransversektomi: Geleneksel açık cerrahi yöntemlerle fıtığa yan veya ön-yan yoldan ulaşılır.
Transpediküler yaklaşım: Omur arkasından pedikül üzerinden fıtığa ulaşılır.
Video destekli torakoskopik cerrahi (VATS): Minimal invaziv yöntemle göğüs boşluğundan fıtığa ulaşılır.
Laminektomi ve füzyon: Kanal darlığı olan vakalarda kemik ve bağ dokusunun çıkarılması, gerekirse stabilizasyon.
Cerrahi yöntem seçimi, fıtığın lokalizasyonu, boyutu, kalsifikasyon durumu ve cerrahın deneyimine göre belirlenir. Torakal bölge cerrahisi teknik olarak zorlayıcıdır ve deneyimli bir Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanı tarafından yapılmalıdır.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki durumlarda acil olarak bir Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanına başvurulmalıdır:
- Sırt ağrısı ile birlikte bacaklarda ani güçsüzlük gelişmesi
- Mesane veya bağırsak kontrolünde ani kayıp
- Bacaklarda uyuşma veya karıncalanmanın hızla ilerlemesi
- Yürüme güçlüğü veya dengesizlik
- Göğüs çevresinde şiddetli, keskin ağrı
- Travma sonrası gelişen sırt ağrısı ve nörolojik belirtiler
Ayrıca, kronik sırt ağrısı, gece uykudan uyandıran ağrı, ateş veya kilo kaybı ile birlikte olan ağrılar da mutlaka değerlendirilmelidir.
Korunma Yolları
Doğru postür: Oturma, ayakta durma ve yürürken omurganın doğal eğrilerini koruyun. Ergonomik sandalye ve çalışma ortamı kullanın.
Düzenli egzersiz: Sırt ve karın kaslarını güçlendiren egzersizler yapın. Yüzme, yürüyüş ve pilates gibi düşük etkili aktiviteler faydalıdır.
Doğru kaldırma teknikleri: Ağır yük kaldırırken dizlerinizi bükün, yükü vücudunuza yakın tutun ve dönerek kaldırmaktan kaçının.
Sağlıklı kilo: İdeal kilonuzu koruyarak omurga üzerindeki yükü azaltın.
Sigara bırakma: Sigara disk dejenerasyonunu hızlandırır, bırakılması önemlidir.
Düzenli molalar: Uzun süre oturuyorsanız, her 30-45 dakikada bir kalkıp hafif germe hareketleri yapın.
Uygun yatak ve yastık: Omurganızı destekleyen orta sertlikte yatak ve uygun yastık kullanın.
Stres yönetimi: Kronik stres kas gerginliğine yol açar, yoga ve meditasyon gibi rahatlatıcı aktiviteler yapın.
Kalsiyum ve D vitamini: Kemik sağlığı için yeterli kalsiyum ve D vitamini alımına dikkat edin.
Torakal fıtık ve kanal darlığı ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile çoğu hastada başarılı sonuçlar elde edilir. Belirtileriniz varsa vakit kaybetmeden bir Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanına başvurunuz.
Sıkça Sorulan Sorular
Torakal fıtık ameliyatsız iyileşir mi?
Hafif ve orta şiddetteki torakal fıtıkların bir kısmı konservatif tedavi yöntemleriyle iyileşebilir. İstirahat, fizik tedavi, ağrı kesici ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri ile belirtiler kontrol altına alınabilir. Ancak torakal fıtık, bel ve boyun fıtıklarına göre daha az yaygın olduğu ve omurilik basısı riski daha yüksek olduğu için yakın takip gerektirir. Eğer konservatif tedaviye 6-12 hafta içinde yanıt alınamazsa, nörolojik bulgular kötüleşiyorsa veya mesane-bağırsak fonksiyonları etkileniyorsa cerrahi tedavi gerekebilir. Tedavi planınız için mutlaka bir Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanı ile görüşmelisiniz.
Torakal fıtık ameliyatı riskli midir?
Torakal fıtık ameliyatı, bel ve boyun fıtığı ameliyatlarına göre teknik olarak daha zorlayıcıdır çünkü omurilik bu bölgede daha dar bir kanaldan geçer ve hassastır. Ancak deneyimli bir Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanı tarafından yapıldığında başarı oranı yüksektir. Olası riskler arasında enfeksiyon, kanama, omurilik yaralanması, sıvı kaçağı ve anestezi komplikasyonları sayılabilir. Modern cerrahi teknikler, mikrocerrahi ve endoskopik yöntemler riskleri önemli ölçüde azaltmıştır. Ameliyat öncesi ayrıntılı görüntüleme ve planlama, komplikasyon riskini minimize eder. Cerrahınız, sizin özel durumunuza göre risk-fayda değerlendirmesi yapacak ve en uygun cerrahi yaklaşımı belirleyecektir.
Torakal fıtık neden bel ve boyun fıtığından daha nadir görülür?
Torakal fıtık, tüm omurga fıtıklarının sadece %1-2'sini oluşturur. Bunun başlıca nedeni, göğüs bölgesindeki omurganın kaburgalar tarafından desteklenmesi ve stabilize edilmesidir. Kaburga kafesi, torakal omurgaya ekstra destek sağlar ve bu bölgedeki hareketliliği sınırlar. Bel ve boyun bölgeleri ise daha fazla hareket eder ve daha çok yük taşır, bu da disklerin yıpranmasını ve fıtık riskini artırır. Ayrıca, torakal diskler anatomik olarak daha küçüktür ve günlük aktivitelerde daha az strese maruz kalır. Ancak nadir olması, torakal fıtığın önemsiz olduğu anlamına gelmez; omurilik basısı riski nedeniyle ciddi bir durumdur ve uzman değerlendirmesi gerektirir.
Torakal kanal darlığı ile torakal fıtık arasındaki fark nedir?
Torakal fıtık, omurlar arasındaki diskin dış tabakasının yırtılması ve iç kısmının dışarı çıkarak sinir veya omurilik basısı yapmasıdır. Genellikle akut bir olay veya travma sonucu gelişir. Torakal kanal darlığı (stenoz) ise omurilik kanalının kemik mahmuzları, kalınlaşmış bağlar, disk dejenerasyonu veya omurga kaymaları nedeniyle zamanla daralmasıdır. Stenoz daha kronik ve ilerleyici bir süreçtir. Her iki durumda da omurilik ve sinir kökleri baskı altında kalabilir, ancak nedenleri ve gelişim süreçleri farklıdır. Bazen her iki durum birlikte de bulunabilir. Kesin tanı ve ayırım için MRG gibi ileri görüntüleme yöntemleri ve Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanının değerlendirmesi gereklidir.
Torakal fıtık ameliyatından sonra iyileşme süreci nasıl ilerler?
Torakal fıtık ameliyatı sonrası iyileşme süreci, ameliyat türüne, hastanın genel sağlık durumuna ve ameliyat öncesi nörolojik duruma bağlı olarak değişir. Hastanede kalış süresi genellikle 3-7 gün arasındadır. İlk haftalarda ağrı ve rahatsızlık olabilir, ağrı kesicilerle kontrol edilir. Hafif aktiviteler 2-4 hafta içinde başlatılabilir, ancak ağır kaldırma ve zorlu aktivitelerden 3-6 ay kaçınılmalıdır. Fizik tedavi programı genellikle 4-6 hafta sonra başlar ve kas gücünü, esnekliği ve postürü iyileştirmeye yardımcı olur. Tam iyileşme 3-6 ay sürebilir, bazı hastalarda daha uzun olabilir. Düzenli kontroller ve cerrahın önerilerine uyum, başarılı iyileşme için kritik öneme sahiptir. Herhangi bir komplikasyon belirtisi görürseniz hemen doktorunuza başvurun.

