Omurgamız başımız ile bacaklar arasında uzanan ve vücut ağırlığımızın üçte ikisini taşıyan bir köprü gibidir. Omurgamız, omur denilen 23 tanesi hareketli toplam 33 kemikten oluşur. Bu kemikler birbirlerine bağ dokusu, eklemler ve disk dediğimiz yastıkçıklarla bağlanır. Aynı zamanda hareketleri sağlayan ve omurların her birine bağlanan güçlü omurga çevresi kaslarımız vardır. Merkezi sinir sisteminin en önemli bölümlerinden biri olan omurilik de omurganın içinde yer alır. Omurga, omuriliği içinde barındırır ve korur. Omurilik beyin ile kol, gövde ve bacaklar arasında irtibatı sağlayan ve beyinden bu bölgelere emir getiren ve götüren sinir dokusundan oluşur. Tıpkı bir elektrik kablosu gibi görev yaparak; el ve kollarımızın, ayak ve bacaklarımızın, duyu fonksiyonumuzun çalışmasını sağlar.

Skolyozun Sıklığı

Skolyoz, toplumda yaklaşık %2 ila 4 oranında görülür. Bunlardan çok büyük bir kısmı düşük dereceli eğriliklerdir. Kız çocuklarda erkek çocuklara göre yaklaşık 8-10 kat daha sık görülebilir. Omurgasında eğriliği olan kişilerin ancak yüzde 10’unda skolyoz, tedavi gerektirecek dereceye ilerler. Düzenli egzersiz yapma, sırt kaslarını güçlü tutma, kondisyonu artırma ve daha formda olma skolyoz takibinin ve tedavisinin hemen her basamağında yer alan vazgeçilmez öğelerdendir.  SKOLYOZ BELİRTİLERİ  Yetişkinlerde yaşlandıkça meydana gelen aşınma ve yıpranma omurgadaki kemiklere ve eklemlere zarar verir. Aralarında oturan diskler bozulmaya başlar ve diskler eğilmeye başlar. Bu, durumda omurganızın eğrilmesine ve skolyoza neden olabilir. Skolyoz, belirli bir süre sonra kemiklere hasar vermeye başladığı için genellikle sırt ağrısı ilk belirtiler arasında yer alır. Omurga eğrileri arttıkça yakındaki sinirlere baskı uygulayabilir ve bu durum uyuşukluk gibi belirtilere neden olabilir. Bunun dışında skolyoz belirtileri ise; 1-) Omuzlarda duruş bozukluğu 2-) Bacaklarda uyuşma, halsizlik veya ağrı 3-) Yürüme sorunu 4-) Dik durmakta zorluk 5-) Yorgunluk hissi 6-) Nefes darlığı gibi belirtiler bulunmaktadır.  

Doğuştan Skolyozun Belirtileri Nelerdir?

  1-) Yana doğru eğrilik, anormal kamburluk ya da anormal içe doğru eğrilik. 2-) Sırtta cilt anormallikleri: Kıllanma artışı, gamzeler, renk değişiklikleri. 3-) Anormal uzun kollar veya bacaklar. 4-) Birbirine eşit olmayan omuzlar, bel ya da kalçalar. 5-) Bacaklara göre gövdenin orantısız kısalığı. 6-) Denge bozuklukları. 7-) Kişi öne eğildiğinde fark edilen sırt çıkıntıları. 8-) Küçük Yaşta Ortaya Çıkan Skolyozun Belirtileri Nelerdir? 9-) Yana doğru eğrilik, anormal kamburluk ya da anormal içe doğru eğrilik 10-) Sırtta cilt anormallikleri: Tüylenme artışı, gamzeler, renk değişiklikleri 11-) Anormal kollar veya bacaklar 12-) Birbirine eşit olmayan omuzlar, bel ya da kalçalar 13-) Bacaklara göre gövdenin orantısız kısalığı 14-) Denge bozuklukları  

SKOLYOZDA TANI YÖNTEMLERİ 

Hastaya skolyoz tanısı konulmadan önce doktor tarafından hastanın öyküsü alınır ve fizik muayenesi yapılır. Skolyoz hastalığına sahip kişilerde tanısının konulduğu yaş oldukça önemlidir. Genellikle çocukluk döneminde başlayan skolyoz fizik muayene sonrasında kendini belli etmektedir. Fakat doktorun yeterli görmediği durumlarda hastadan tomografi, MR gibi tetkikler de istenebilir.  Konjenital Skolyoz ve tanı Konjenital skolyoz tanısı öncelikle muayene ile konur. Özel röntgenler, Manyetik Rezonans (MR) ultrason ve başka testler gerekebilir. Bu araştırmaların sonuçları ilintili problemler hakkında bilgi verir ve deformitenin ileride nasıl davranacağına dair yol gösterici olabilir.  Erişkin Skolyozunda Tanı Koyma Süreci  Hastanın şikayetleri ve skolyozun eğrilik derecesi tedavi kararını etkileyen önemli unsurlar arasındadır. Kişi doktora şikayetleri konusunda ayrıntılı bilgi vermelidir. Bu süreçten sonra doktor, hasta şikayetlerini değerlendirerek şu tetkikleri isteyebilir:  Direkt Radyografi Ön, arka ve yan bel grafileri ile ayakta skolyoz grafileri.  MR Eğer bacaklara vuran ağrıda; kuvvet kaybı, idrar ve dışkılama fonksiyonlarında değişiklik varsa, manyetik rezonans görüntüleme gerekli olabilir.  Bilgisayarlı Tomografi (BT) - MyeloBT Doktor özellikle kemikle ilgili daha ayrıntılı görüntülemeyi gerekli görürse BT isteyebilir. Eğer skolyozun eğrilik derecesi yüksek ise, doktorunuz omurilik ve basıların MR ile iyi görüntülenemeyeceğini düşünüyorsa MyeloBT de isteyebilir.  Elektrotanısal Testler Özellikle bacak (Radiküler) ağrısı olan hastalarda sinir basısının hangi seviyeden kaynaklandığını anlamak ve diyabet hastalığı olan hastalarda sinir hasarının omurgadan mı yoksa diyabet hastalığına mı bağlı olduğunu ortaya koyabilmek için bu testler istenebilir.  

 Skolyoz Tedavi Yöntemleri

Skolyoz tedavisi kişinin yaşına, durumuna ve skolyozun derecesine göre değişiklik gösterebilir. Çocuklarda klasik tedavi yöntemi olarak ameliyat kabul edilirken, erişkinlerde hastanın yaşına ve diğer hastalıklara bağlı olarak geçici korse veya fizik tedavi önerilebilir.  

Doğuştan (konjenital) Skolyoz Tedavi Seçenekleri

Kontrollü İzlem: Belirli aralıklarla yapılan fizik muayeneler ve çekilen röntgenlerle yapılır ve eğrilikte artış olmadığı sürece özel bir tedavi verilmeden iskelet sistemi olgunluğa erişene kadar devam eder (cerrahi tedaviden sonra da yapılmalıdır). Cerrahi Tedavi: Günümüzde büyümekte olan bir çocuktaki konjenital spinal deformitenin tedavisi için uygulanan cerrahi tedavilerin çoğunluğunda omurga füzyonu yapmadan veya kısıtlı bir alana füzyon yaparak eğrilik kontrol altına alınmaya çalışılır.  

Küçük Yaşta Ortaya Çıkan Skolyozda Tedavi Seçenekleri

Küçük yaşta ortaya çıkan skolyozun tedavi seçenekleri çocuğun yaşına ve eğriliğin türüne ve yerine göre değişmekle birlikte genel olarak 3 başlık altında toplanabilir. Bunlar; 1-) Gözlem 2-) Korse tedavisi 3-) Skolyoz ameliyatı 4-) Skolyoz ve Korse Tedavisi Skolyoz 20 derecenin üzerinde ise büyük çocuklarda olduğu gibi küçük yaş çocuklarında da korse tedavisine başvurulabilir. Ancak çok küçük çocuklarda (0-5 yaş) korse uygulamak zor olduğu için genel anestezi altında yapılan düzeltme, gövde alçıları tercih edilebilmektedir. Omurga eğriliği 40 derece ve üzerindeki büyük çocuklarda korse tedavisi uygulanmayabilir. Küçük yaştaki çocuklar için ise durum biraz daha farklıdır. Küçük yaş skolyozunda korse tedavisi 60 dereceye kadar çıkabilmektedir. Burada amaç, omurga eğriliğinin ilerlemesini yavaşlatmaktır. Altmış derece üzerindeki eğriliklerde ise skolyoz ameliyatı yöntemi tercih edilmektedir.

Erişkin Dönemde Skolyoz Tedavi Seçenekleri

Erişkin skolyoz tedavisinde seçilecek yöntem için, ağrı ve eğrilik derecesi, eğriliğin ilerleyici olup olmamasına göre karar verilir. Genellikle hastaya uygulanacak ilk tedavi yöntemleri cerrahi olmayan tedavi yöntemleridir. Bir fizyoterapist eşliğinde fizik kondisyon arttıracak egzersizler, stabilizasyon, kuvvetlendirme ve germe egzersizleri kas spazmını çözüp ağrıyı azaltabilir. Ancak bu egzersizlerin ilerleyecek olan bir skolyozun ilerlemesini önlemede rolü olduğu tam olarak gösterilememiştir. Tüm cerrahi olmayan yöntemlere rağmen tedaviye yanıt vermeyen, bu süre içinde (6 hafta, 6 ay) ağrıları artan ve yeti kaybı oluşan hastalar için skolyoz ameliyatı önemli bir alternatif yol olabilir. Hastalarda eğriliğin yanı sıra ciddi dar kanal veya sinir basısına bağlı idrar, dışkı kontrol kaybı veya kaslarda güç kaybı var ise yine skolyoz ameliyatı ile tedavi yöntemi seçilebilir.