Romatoloji Uzmanı Kimdir ve Neye Bakar?

Romatoloji, iç hastalıkları veya çocuk sağlığı temelinde uzmanlaşılan bir tıp dalıdır. Romatoloji uzmanı; eklemler, kaslar, kemikler, tendonlar, bağ dokusu ve damar iltihabı gibi konularda değerlendirme yapar. Vücudun bağışıklık sistemi kendi dokularına yönelik bir tepki verdiğinde ortaya çıkabilen iltihaplı hastalıklar bu alanın önemli bölümünü oluşturur.

Bu uzmanlık alanı yalnızca eklem ağrısıyla sınırlı değildir. Cilt, göz, akciğer, böbrek, sinir sistemi ve damarlar da romatolojik hastalıklardan etkilenebilir. Bu nedenle romatoloji uzmanı, kişinin şikayetlerini bir bütün olarak değerlendirir. Ancak bu değerlendirme tek başına tanı koymak anlamına gelmez; tanı, hekimin klinik muayenesi ve gerekli tetkiklerin birlikte yorumlanmasıyla konur.

Romatoloji uzmanının ilgilendiği hastalıklar arasında romatoid artrit, sistemik lupus eritematozus, ankilozan spondilit, psoriatik artrit, gut, vaskülit, Behçet hastalığı, Sjögren sendromu, polimiyalji romatika, skleroderma ve miyozit gibi durumlar sayılabilir. Ayrıca sebebi tam açıklanamayan yaygın kas ağrısı, eklem çevresi ağrıları ve tekrarlayan iltihap bulguları romatoloji uzmanı tarafından değerlendirilir. Bu durumların her biri farklı seyir gösterir. Tanı ve tedavi planı kişiye özeldir. Bu nedenle internette okunan bilgilerle kendi kendine sonuç çıkarmak yerine hekim değerlendirmesi önerilir.

Hangi Şikayetlerde Romatolojiye Başvurulur?

Aşağıdaki durumlar romatoloji değerlendirmesi için yaygın nedenlerdir. Bu belirtilerden birinin bulunması her zaman romatolojik bir hastalık olduğunu göstermez, ancak hekim tarafından değerlendirilmeyi gerektirir.

  • Sabahları belirgin olan ve bir saati aşan eklem tutukluğu
  • Eklemlerde dinlenmekle geçmeyen ağrı, şişlik, kızarıklık veya ısı artışı
  • Özellikle bel, kalça veya sırtta uzun süren sabah ağrısı
  • Kas güçsüzlüğü, yürümekte veya merdiven çıkmakta zorlanma
  • Açıklanamayan uzun süren ateş, yorgunluk veya kilo kaybı
  • Tekrarlayan ağız yaraları, göz kuruluğu, ağız kuruluğu
  • Ciltte güneşe duyarlılık, döküntü, sertleşme veya tırnak çevresinde değişiklik
  • Parmaklarda soğukla renk değişikliği, tekrarlayan damar tıkanıklığı

Bu belirtiler bazen başka sağlık sorunlarına da bağlı olabilir. Örneğin uzun süren eklem ağrısı bir zorlanma sonrası da görülebilir. Yine de belirtiler birkaç haftadan uzun sürüyorsa, günlük yaşamı kısıtlıyorsa veya şiddeti giderek artıyorsa bir hekime başvurmak uygun olur.

Bunlar dışında bazı işaretler vakit kaybetmeden hekime başvurmayı gerektirir. Aşağıdakiler romatoloji polikliniğine değil, öncelikle acil servise veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurmayı düşündürmelidir.

  • Ani ve şiddetli göğüs ağrısı, nefes darlığı
  • Ani görme kaybı veya gözde şiddetli ağrı, kızarıklık
  • Yüksek ateşle birlikte eklemde aşırı şişlik ve hareket kaybı
  • İdrarda görünür kan veya idrar çıkışında belirgin azalma
  • Bacakta tek taraflı şişlik, ağrı veya sıcaklık
  • Yüzde kayma, kol veya bacakta ani güçsüzlük, konuşma bozukluğu
  • Bilinç bulanıklığı veya bayılma

Bu belirtiler acil değerlendirme gerektirebilir. Romatoloji uzmanına gitmek için bu acil durumların geçmesini beklemek uygun olmaz.

Romatoloji Muayenesinde Neler Yaşanır?

Romatoloji muayenesi genellikle ayrıntılı bir öykü ile başlar. Hekim; ağrının ne zaman başladığını, hangi bölgede olduğunu, hangi hareketle arttığını, sabah tutukluğunun ne kadar sürdüğünü ve eşlik eden başka yakınmaları sorar. Ailede romatolojik hastalık öyküsü, kişinin kullandığı ilaçlar, varsa geçirilmiş enfeksiyonlar da değerlendirilir.

Fizik muayenede hekim eklemlerde hassasiyet, şişlik, ısı artışı ve hareket kısıtlılığına bakar. Kas gücünü değerlendirir, cilt ve tırnak bulgularını inceler. Gerek duyarsa ağız içi, göz ve lenf bezi muayenesi yapabilir. Muayene sırasında hekim, bazı hareketleri yapmanızı isteyebilir. Bu hareketler eklemlerin açıklığını ve kas gücünü anlamaya yardımcı olur. Muayene genellikle ağrılı değildir. Hassas bölgelerde rahatsızlık hissedilebilir, bu normaldir ve hekimin değerlendirmesine katkı sağlar.

Kan testleri ve görüntüleme yöntemleri istenebilir. İltihap düzeyini gösteren tetkikler, bağışıklık sistemiyle ilişkili bazı kan değerleri, eklem grafisi, ultrason veya manyetik rezonans görüntüleme bunlar arasındadır. Bu tetkikler tek başına bir hastalığı doğrulamaz veya dışlamaz. Sonuçlar, hekimin muayene bulguları ve öyküyle birlikte yorumlanır.

Randevuya gelirken şikayetlerinizi kısa notlar halinde yazabilir, daha önce yapılmış tetkikleri ve kullandığınız ilaçların listesini yanınızda getirebilirsiniz. Bu, değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Sık Sorulan Sorular

Romatoloji testlerim normal çıkarsa hiçbir sorun yok mudur?

Kan testlerinin normal çıkması her zaman romatolojik hastalık olmadığı anlamına gelmez. Bazı romatolojik durumlar öykü ve muayene bulgularıyla değerlendirilir. Hekiminiz test sonuçlarını klinik tabloyla birlikte yorumlar ve gerekirse sizi izlemeye alabilir.

Romatolojiye gitmeden önce ağrı kesici kullanabilir miyim?

İlaç kullanımı konusunda kararı hekiminiz verir. Reçetesiz satılan ağrı kesiciler dahil, kullandığınız her şeyi randevu sırasında hekiminize mutlaka söyleyin veya not edin. Muayene öncesinde ilaç alıp almamanız gerektiğini eczacıya değil, hekime danışmanız en doğrusudur.