Dolama (Tırnak İltihabı)

Tırnak İltihabı (Dolama) Nedir?

Halk arasında dolama olarak adlandırılan tırnak iltihabına tıp bilimince verilen isim; paronişidir. Dolama (tırnak iltihabı) el ve ayak parmaklarında derinin katmanlarından epidermisin enfekte olması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Enfekte olan bölge bazen sadece tırnak çevresindeki deri tabakasında kalmakla birlikte, bazı durumlarda tırnak üstüne ya a tırnak diplerine kadar ulaşabilir. Tırnakların yenmesi, bir sebepten dolayı tırnakların çekilmesi ya da manikür/ pedikür yaptırma sırasında meydana gelen küçük travmalar sonrasında görülen bir rahatsızlıktır. İlk önceleri küçük bir sertlik ve kızarıklık ile kendini gösteren dolama, oldukça ağrılı bir seyir izler. Cilt renginde değişiklikler, ciltte şekil değişikliklerinin oluşması, tırnağın kalkması gibi belirtiler, dolamanın karakterize belirtileri arasında yer almaktadır. Dolama Çeşitleri: 1. Akut Dolama, 2. Kronik Dolama, 3.Herpetik Dolama. Yukarıda da belirtildiği gibi üç tip dolama tipi mevcuttur. Bu tipler kısaca aşağıda açıklanmıştır:

Akut Dolama: (Akut Paronişi)

Staphylococcus Aureus bakterisi bu tip dolamaya sebep olan bakteridir. Akut dolama sebepleri genellikle, tırnak yeme, parmak emme, tırnak kenarları ile oynama sonucunda oluşur. Çocukların ağız salgılarından kaynaklanan akut dolamada gelişim oldukça hızlıdır. Çoğunlukla sadece tek bir parmakta ortaya çıkar. Gerginlik, parmakta şişkinlik, ağrı hissi ile belirtilerini gösterir. Tedavi edilmediği taktirde apse oluşumuna sebep olur ve tedavisi daha uzun sürebilir.

Kronik Dolama

Kronik dolamada apse oluşumu, akut dolamaya göre daha nadir olarak görülür. Tırnak çevresindeki dokuda şişlikler, gerginlikler ve kızarıklıklar ile birlikte kendini belli eder. Su ile temas sırasında bu belirtilerin arttığı gözlemlenmiştir. Tedavisinin gecikmesi durumunda, tırnakların üzerinde çizgilerin oluşmasına, tırnakların kalınlaşmasına, tırnak renlerinin koyulaşmasına yol açabilir. Kronik dolama (Kronik tırnak iltihabı) genellikle kimyasal maddeler ile temas içinde olan meslek guruplarındaki kişilerde, diğer kişilere nazaran daha fazla görülür.

Herpetik Dolama

Herpetik Dolamaya sebep olan virüsler HSV1 ve HSV2 virüsleridir. Bu virüsler Herpes Simpleks virüsünün türleridir. Bu rahatsızlık genellikle çocukluk çağında meydana gelmektedir. El parmaklarında meydana gelmekle beraber bazı durumlarda ayak parmaklarında da ortaya çıkabilir. Bu dolama türünün bulaşma riski çok fazladır. Bu sebepten dolayı herpetik dolama yaşamakta olan kişiler ile çocukların ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerin direkt temaslarının önlenmesi gerekmektedir. Sonuçta bu dolama, deri yüzeyinden ve deride oluşmuş olan çatlaklardan virüsün insan vücuduna girmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Tedavisi sırasında da viral tedavi yöntemleri uygulanmalıdır. Dolama hayati bir tehlikeye yol açmaz. Ancak; bu tip bir rahatsızlık içinde olan kişilerin hayat standartlarında kötüleşmeye sebep olduğu da aşikardır. Hayat kalitesinin düşmesine sebep olan dolama sonucunda kişilerin oldukça rahatsız günler yaşamaları kaçınılmazdır. Bakterilere ve Virüslere karşı nispeten daha yakın temas halinde olan meslek guruplarında daha sıklıkla görülür. Dolama görülmesi daha muhtemel olan meslekler ve Kişiler, dolama tiplerine göre şöyle sıralanabilir.

Akut Dolama Olma Olasılığı Yüksek Olanlar:

-Parmak emme alışkanlığı olan kişiler ve çocuklar, -Tırnak yeme alışkanlığı olanlar, -Bazı olaylar sonucunda tırnak ve parmak travması geçirenler, -Hijyen olmayan ortamlarda manikür ve pedikür yaptıran kişiler, -Özellikle bayanlarda takma tırnak kullananlar, -Travmatik bir olay sonucunda uzun süre parmakları alçıda kalan kişiler.

Kronik Dolama Olma Olasılığı Yüksek Olan Meslek Grupları:

-Çiftçilik yapanlar, -Balıkçılık ile uğraşan ve uzun süre balıkçılık yapmış kişiler, -İnşaatlarda uygun olmayan koşullarda çalışanlar, -Ev işleri ile iştigal eden ev hanımları, -İşleri gereği kimyasal maddeler ile sürekli temas halinde olan kişiler.

Herpetik Dolama Olma Olasılığı Olanlar

-Sağlık Sektörü Çalışanları, -Çocuklar ve Ergen Yaştaki Kişiler. HSV1 ve HSV 2 Tipi Herpes simpleks virüsünün deri üzerindeki çatlaklardan derinin içine girmesi ve orada konaklayarak çoğalması sonucunda meydana gelen bu tip dolama çocuk ve ergenlik yaşındaki bireylerde ortaya çıkmaktadır. Bu hastalığın tedavisi ile ilgilenmekte olan sağlık personelleri de bu risk gurubuna girmektedir.

Tırnak İltihabı (Dolama) Evde Patlatılırsa Ne Olur?

Tırnak iltihabının hangi nedenden meydana geldiğinin ve hangi tip dolama ile karşı karşıya olunduğunun bilinmeden, evde sağlıksız koşullarda ve hijyen bir ortam oluşturulmadan patlatılması oldukça tehlikeli bazı sonuçlara yol açabilir. Dolamanın apse yapmasına, başka mikropların deri yoluyla vücuda girmesine sebep olabilir. Hangi yöntemle yapılırsa yapılsın dolamanın evde kişinin kendi başına patlatılması iyi sonuçlara yol açmayacaktır. Yeni mikrop, virüs ve bakterilerin bu işlem zarfında deriye dolayısıyla vücuda girmesine sebep olabilecek olan bu uygulamanın kesinlikle uzman bir hekim kontrolü altında yapılması, ilaç tedavisinin yetersiz kaldığı kesinlikle tespit edildikten sonra, bir sağlık kuruluşunun hijyen açısından uygun bir bölümünde yapılması gerekmektedir. Bir ufak sorunun yok edilmesi için çalışılırken çok daha büyük sorunlara yol açabilecek olan” dolama evde patlatılırsa ne olur” sorusunun cevabı “çok kötü olur ve çok büyük sıkıntılara yol açabilir”

Dolama Tedavisi:

Her hastalıkta en önemli durum olan hastalığın neden kaynaklandığının net bir şekilde tespit edilmesi dolama tedavisinin başlaması için de ilk şarttır. Uzman bir hekimin kontrollerini yapmasından sonra dolamanın çeşidi belirlenmeli ve tedavi bu çeşit dolamanın iyileştirilmesi için uygulanmalıdır. Burada ilk belirlenmesi gereken dolamanın mantardan mı, virüsten mi, bakteriyel bir enfeksiyondan mı meydana geldiğidir. Dolamanın, mantar, virüs ya da bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanması tedavi türünün farklılaşmasına yol açar. Bu yüzden dolama fark edilir edilmez uzman bir hekime başvurulmalıdır. Ancak hemen her dolama türünün başlangıç aşamasında sıcak pamuk ile yapılan kompres ve uygun antibiyotik kullanımı, belirti ve şikayetler artmadan dolamanın iyileşmesini sağlar. Dolama tedavisi için uygulanan bir diğer yöntem de ilgili parmağın, kalp seviyesinin üstünde tutulmasıdır. Bu, bölgeye olan kan akışını yavaşlatır, bölgedeki şişliğin azalmasını sağlar ve iyileşmeyi hızlandırır. İlgili parmağın hareketsiz kalması da benzer bir yöntemdir. Dolama tedavisi boyunca hekim tarafından reçete edilen antibiyotiği kullanmak, sigara ve alkol tüketimini bırakmak, hastalığın iyileşme sürecini hızlandıran faktörler arasında yer alır. Bazı durumlarda cerrahi müdahale de gerekebilir. Bu yöntemde cerrah, lokal anestezi altında parmakta yer alan apseyi boşaltır. Yukarıda anlatılan belirtilerin kendilerinde olduğunu gören kişilerin bir an önce konu ile ilgili bir uzman hekime başvurması gerekmektedir. Eğer dolamadan şüpheleniyorsanız, dolanıp durmayın nasıl kurtulurum diye, bir an önce dolama ile ilgili tedaviniz için uzman bir hekime başvurun. Kalın sağlıcakla.